Maaş Haczi: Ne Kadar Kesilir, Sıra Nasıl İşler, Nasıl Biter?
Maaşın en az dörtte biri haczedilir; birden çok haciz sıraya girer, nafaka sıra beklemez. Emekli maaşı, banka hesabına yatan maaş ve kesintinin süresi hakkında bilinmesi gerekenler.
Kısaca
- Maaşın en az dörtte biri haczedilir; oran borçlunun rızasıyla artırılabilir.
- Birden fazla haciz varsa geliş sırasına göre bekler; önceki dosya kapanmadan sonrakine kesinti yapılmaz.
- Nafaka alacakları sıra beklemez ve önce kesilir.
- SGK emekli aylığı, nafaka ve SGK alacakları dışında kural olarak haczedilemez.
Maaşın ne kadarı haczedilir?
İcra takibi kesinleştikten sonra alacaklı, borçlunun işverenine haciz müzekkeresi gönderilmesini ister. Kanuna göre maaş ve ücretlerin, borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli kısmı dışında kalan bölümü haczedilebilir; ancak haczedilecek miktar maaşın dörtte birinden az olamaz. Uygulamada kesinti çoğunlukla net maaşın dörtte biridir.
Örnek
Net 45.000 TL maaşÖnünde başka haciz bulunmayan 180.000 TL’lik bir dosya.
- Aylık kesinti
- 11.250,00 TL
- Elde kalan
- 33.750,00 TL
- Borcun kapanması (faiz hariç)
- 16 ay
Faiz işledikçe süre uzar; kendi durumunuzu maaş haczi aracıyla hesaplayın.
Kendi rakamlarınızla hesap için maaş haczi aracını kullanabilirsiniz.
Birden fazla haciz gelirse
Aynı maaşa birden fazla dosyadan haciz gelirse hacizler işverene geliş sırasına göre işlenir. İlk dosyanın borcu bitmeden ikinci dosyaya kesinti yapılmaz; ikinci dosya “sırada” bekler. Bu nedenle borçlu açısından toplam kesinti oranı artmaz, ancak borçların kapanması uzar.
Nafaka alacakları için konulan hacizler sıra beklemez; diğer hacizlerden önce kesilir. Nafaka kesintisi ayrıca hesaplanır ve maaşın dörtte birini aşabilir.
Emekli maaşı haczedilebilir mi?
SGK’dan alınan emekli aylıkları; nafaka borçları ve SGK’nın kendi alacakları dışında haczedilemez. Bankaların kredi sözleşmelerine önceden koyduğu “emekli maaşının haczine muvafakat ediyorum” gibi hükümler geçerli sayılmaz; borçlu ancak haciz sırasında açık rıza verirse kesinti yapılabilir.
Emekli maaşınıza bu kurala aykırı olarak haciz konulduysa, öğrenmeden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla haczin kaldırılmasını isteyebilirsiniz.
Dayanak: 5510 s. K. m. 93; İİK m. 16, 83
Maaşın yattığı banka hesabına konan haciz
Alacaklı, maaşın yattığı banka hesabına da haciz koydurabilir. Hesaptaki paranın maaş olduğu gösterilirse, hesap haczi de dörtte bir sınırına tabi tutulur; fazlası için icra mahkemesine şikâyette bulunulabilir. Şikâyet süresi, haczin öğrenilmesinden itibaren 7 gündür.
İşverenin yükümlülüğü
Haciz müzekkeresini alan işveren, kesintiyi her ay yapıp icra dairesine göndermekle yükümlüdür. Kesinti yapmayan işveren, kesmediği tutardan alacaklıya karşı sorumlu olabilir. İşten ayrılan borçlunun yeni işvereni öğrenildiğinde haciz yeni işyerine yeniden bildirilir.
Maaş haczi nasıl sona erer?
- Borcun tamamının ödenmesiyle dosya kapanır ve haciz kaldırılır.
- Alacaklıyla yapılan ödeme protokolü veya icra dairesinde verilen taahhütname kesinti planını değiştirebilir.
- Takibin dayanağı geçersizse menfi tespit davası açılabilir.
Örnek: iki haciz sırayla
Örnek
Aynı maaşa iki hacizNet maaş 45.000 TL. Birinci dosyanın kalan borcu 60.000 TL, ikinci dosyanın borcu 180.000 TL; faiz hesaba katılmıyor.
- Aylık kesinti (dörtte bir)
- 11.250 TL
- Birinci dosyanın kapanması
- Yaklaşık 6 ay
- İkinci dosya için kesinti
- 7. aydan itibaren
- İkinci dosyanın kapanması
- Yaklaşık 16 ay daha
Toplam kesinti süresi yaklaşık 22 ay; oran artmaz, süre uzar.
Sık yapılan hatalar
- İşverenin maaşın tamamını veya yarısını kesmesi: İcra müdürlüğünün belirlediği oranı aşan kesintiler için icra dairesine başvurulmalıdır.
- Emekli maaşına konan haczi kabullenmek: Muvafakat yoksa haciz kaldırılabilir; 7 günlük şikâyet süresi kaçırılmamalıdır.
- Ödeme protokolünü yazılı yapmamak: Alacaklıyla yapılan sözlü anlaşmalar kesintiyi durdurmaz.
Görüşmeye gelirken yanınızda olsun
Sık sorulanlar
Asgari ücretliyim; maaşıma haciz konabilir mi?
Evet, asgari ücret de haczedilebilir; kural olarak dörtte biri kesilir. Asgari ücretin tamamen haczedilemeyeceğine dair genel bir kural yoktur.
İkramiye ve primler de haczedilir mi?
Ücret niteliğindeki ikramiye, prim ve fazla mesai ödemeleri de haczin kapsamına girer ve dörtte bir oranında kesilebilir.
Kıdem tazminatım haczedilebilir mi?
Kıdem ve ihbar tazminatı, işçilik alacağı olarak haczedilebilir. Haciz sırasında ödenecek tutarın tamamına haciz konulması mümkün olduğundan, durum bir avukatla değerlendirilmelidir.
Haciz devam ederken işten ayrılırsam ne olur?
Haciz yeni işyerine yeniden bildirilir. İşten ayrılışta ödenen kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacaklar da haczedilebilir.
Borcu kapattıktan sonra kesinti devam ederse?
Dosyanın kapandığını ve haczin kaldırıldığını gösteren yazıyı icra dairesinden alıp işverene iletin. Fazla kesilen tutarın iadesi için icra dairesine başvurun.
