Bankacılık ve Finans Hukuku

Kredi ve finansman sözleşmeleri

Ticari kredi sözleşmeleri genellikle bankanın standart metinleridir; ancak faiz değişikliği, temerrüt hâlinde muacceliyet, teminat tamamlama ve çapraz temerrüt hükümleri şirketin geleceğini doğrudan etkiler. İmzadan önce bu hükümlerin incelenmesi ve mümkün olan ölçüde müzakere edilmesi önerilir.

• Faiz ve masrafların açık ve ölçülebilir olması
• Muacceliyet sebepleri ve bildirim süreleri
• Hesap kat ihtarı ve takip süreci

İpotek, rehin ve diğer teminatlar

Kredilerin teminatı olarak ipotek, taşınır rehni, ticari işletme rehni, alacak temliki ve teminat mektupları kullanılır. Teminatın kapsamı (azami tutar, faiz ve masrafları içerip içermediği) ve paraya çevrilme yolu, temerrüt hâlinde borçlunun ve teminat verenin durumunu belirler.

Kefalet ve kefilin sorumluluğu

Kefalet sözleşmesinin geçerliliği için yazılı şekil, kefilin sorumlu olacağı azami miktar ve kefalet tarihi şarttır; müteselsil kefalette bu bilgiler ve müteselsil kefil olunduğu kefilin el yazısıyla yazılmalıdır. Evli kişinin kefil olabilmesi için kural olarak eşinin yazılı rızası gerekir; bazı ticari kefaletlerde bu rıza aranmaz.

Dayanak: TBK m. 583–586

Tüketici kredisi ve konut finansmanı

İhtiyaç, taşıt ve konut kredilerinde tüketiciler 6502 sayılı Kanunla korunur. Tüketici kredisinde 14 gün içinde gerekçesiz cayma hakkı vardır; kredinin tamamı veya bir kısmı erken ödenebilir ve banka faiz ile maliyetlerden indirim yapmak zorundadır.

Sabit faizli konut kredilerinde erken ödeme tazminatı, kalan vadesi 36 ayı aşmayanlarda erken ödenen tutarın %1’ini, aşanlarda %2’sini geçemez; değişken faizlilerde istenemez. Hesap için kredi erken ödeme aracını kullanabilirsiniz.

Dayanak: 6502 s. K. m. 24, 27, 37

Borç yeniden yapılandırma

Nakit akışı bozulan işletmeler için kredi borçlarının yeniden yapılandırılması; takip ve hacizlerin önüne geçmenin en hızlı yoludur. Görüşmelerde vade, faiz, ek teminat ve kefalet şartlarının yeniden düzenlenmesi müzakere edilir; gerekirse konkordato seçeneği de değerlendirilir.

İnternet bankacılığı dolandırıcılığı

İnternet ve mobil bankacılık üzerinden bilginiz dışında para çekilmesi veya transfer yapılmasında bankanın sorumluluğu gündeme gelir. Bankalar, güvenlik önlemlerini almakla yükümlüdür; şüpheli işlemleri tespit edip engellememek bankanın sorumluluğunu doğurabilir.

1. HemenBankanın çağrı merkezini arayıp hesap ve kartları bloke ettirin; işlem dökümünü isteyin.
2. Aynı günCumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa suç duyurusunda bulunun.
3. İlk günlerBankaya yazılı başvuru yaparak paranın iadesini isteyin; yazışmaları saklayın.
4. SonraUyuşmazlığın tutarına göre tüketici hakem heyetine veya arabuluculuk sonrasında tüketici mahkemesine başvurulur.

Hesap blokesi ve el koyma

Banka hesabına bloke; icra haczi, ceza soruşturmasında el koyma kararı, MASAK işlem erteleme veya bankanın kendi sözleşmesel hapis hakkı gibi farklı sebeplerle konabilir. Doğru itiraz yolu, blokenin hangi makam ve hangi gerekçeyle konduğuna göre belirlenir; önce bankadan blokenin dayanağı yazılı olarak öğrenilmelidir.

Finansal kiralama ve faktoring

Finansal kiralama ve faktoring işlemleri 6361 sayılı Kanuna tabidir. Kira bedellerinin ödenmemesi hâlinde fesih, malın iadesi ve takip süreçlerinde sözleşme hükümleri ve kanundaki ihtar süreleri belirleyicidir.