Tüketici Hukuku

Ayıplı mal ve seçimlik haklar

Satın aldığınız ürün sözleşmeye, tanıtıma veya beklenen kullanım amacına uygun değilse ayıplıdır. Tüketici, satıcıya karşı dört seçimlik haktan birini kullanabilir:

Ayıplı maldan sorumluluk, teslimden itibaren 2 yıl (konutta 5 yıl) içinde zamanaşımına uğrar; ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse bu süre uygulanmaz.

Dayanak: 6502 s. K. m. 8–12

Ayıplı hizmet

Kuru temizleme, oto servis, eğitim, tadilat gibi hizmetlerin sözleşmeye veya beklenen niteliğe uygun yapılmaması ayıplı hizmettir. Tüketici hizmetin yeniden görülmesini, bedel indirimini veya sözleşmeden dönmeyi seçebilir; ayrıca uğradığı zararın tazminini isteyebilir.

Dayanak: 6502 s. K. m. 13–15

Tüketici hakem heyeti ve dava

Değeri 186.000 TL altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur; başvuru e-Devlet üzerinden ücretsiz yapılabilir. Bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise dava açmadan önce arabulucuya başvurulur, anlaşma olmazsa tüketici mahkemesinde dava açılır.

Mesafeli satış ve cayma hakkı

İnternet, telefon veya katalogdan yapılan alışverişlerde tüketici, malın tesliminden itibaren 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayma hakkını kullanabilir. Satıcı, cayma bildiriminden itibaren 14 gün içinde ödemeyi iade etmelidir.

Tüketicinin isteğiyle kişiselleştirilen ürünler, çabuk bozulan mallar ve ambalajı açılmış hijyen ürünleri gibi bazı istisnalarda cayma hakkı yoktur.

Abonelik sözleşmeleri

Elektrik, internet, telefon ve dijital platform abonelikleri gibi süreli sözleşmelerde tüketici, sözleşmeyi istediği zaman ve herhangi bir gerekçe göstermeden feshedebilir. Taahhütlü aboneliklerde erken fesih durumunda istenebilecek bedel, sağlanan indirimlerle sınırlıdır.

Dayanak: 6502 s. K. m. 52

Ön ödemeli konut satışı

Ön ödemeli konut satışında konutun teslim süresi sözleşme tarihinden itibaren 48 ayı geçemez. Tüketici, sözleşme tarihinden itibaren 24 aya kadar gerekçe göstermeden sözleşmeden dönebilir; bu durumda satıcı, dönme zamanına göre sözleşme bedelinin %2 ile %8’i arasında bir tazminat isteyebilir.

Satıcı yükümlülüklerini yerine getirmezse tüketiciden hiçbir bedel isteyemez.

Dayanak: 6502 s. K. m. 40–46

Bankacılık işlemlerinde tüketici hakları

Kredi kartı, tüketici kredisi ve mevduat işlemlerinde bankalar tüketiciye karşı şeffaflık ve bilgilendirme yükümlülüğü altındadır. Haksız kesilen ücret ve komisyonların iadesi, sigorta dayatması ve bilgisi dışında yapılan işlemler bu kapsamda değerlendirilir.