Aile Hukuku

Anlaşmalı boşanma ve protokol

Evlilik en az bir yıl sürmüşse eşler birlikte başvurarak ya da birinin açtığı davayı diğeri kabul ederek anlaşmalı boşanabilir. Hâkim tarafları bizzat dinler ve protokolün çocukların ve eşlerin menfaatine uygun olup olmadığını denetler.

Protokolde velayet, çocukla kişisel ilişki, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat konularının açık ve uygulanabilir biçimde düzenlenmesi, ileride yeni davaların önüne geçer.

Dayanak: TMK m. 166/3

Çekişmeli boşanma

Eşlerin anlaşamadığı durumlarda boşanma, evlilik birliğinin temelinden sarsılması (genel sebep) veya zina, hayata kast, kötü muamele, terk gibi özel sebeplere dayanılarak istenir. Zina ve hayata kast sebeplerinde dava hakkı, öğrenmeden itibaren 6 ay ve her hâlde olaydan itibaren 5 yıl içinde kullanılmalıdır.

Davada iddiaların tanık, yazışma ve belgelerle ispatı belirleyicidir; delillerin hukuka uygun yollarla elde edilmesi gerekir.

Velayet ve çocukla kişisel ilişki

Velayet kararında esas ölçüt çocuğun üstün yararıdır: çocuğun yaşı, bakım ihtiyacı, okul ve çevre düzeni, ebeveynlerle bağı ve idrak çağındaysa görüşü dikkate alınır. Velayeti almayan ebeveyn ile çocuk arasında kişisel ilişki düzenlenir.

Koşullar değiştiğinde (taşınma, ebeveynin ihmali gibi) velayetin değiştirilmesi ya da kişisel ilişki düzeninin yeniden belirlenmesi istenebilir.

Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası

Mal rejiminin tasfiyesi

1 Ocak 2002’den sonra edinilen mallarda yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır: evlilik içinde emekle edinilen malların değer artışı kural olarak eşler arasında yarı yarıya paylaşılır. Kişisel mallar (miras, evlilik öncesi mallar, manevi tazminat alacakları) paylaşıma girmez.

Mal rejiminin tasfiyesi boşanma davasıyla birlikte veya ayrıca istenebilir; katılma alacağı davaları için boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık süre uygulanır.

Boşanmada maddi ve manevi tazminat

Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu eş maddi tazminat; kişilik hakları saldırıya uğrayan eş manevi tazminat isteyebilir. Tazminatın miktarında tarafların kusur oranı ve ekonomik durumu belirleyicidir.

Dayanak: TMK m. 174

Şiddete karşı koruma kararları (6284)

Şiddete uğrayan ya da uğrama tehlikesi bulunan kişi için 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbir kararları alınabilir: uzaklaştırma, iletişim yasağı, geçici koruma, barınma gibi. Bu kararlar için şiddetin belgelenmesi şart değildir; aile mahkemesi, kolluk veya Cumhuriyet savcılığına başvurulabilir.

Yabancı boşanma kararlarının tanınması

Yurt dışında verilmiş boşanma kararının Türkiye’de hüküm doğurması için tanınması gerekir. Eşlerin birlikte başvurması gibi şartlar sağlanıyorsa karar nüfus müdürlüğünde idari yoldan tescil edilebilir; aksi hâlde aile mahkemesinde tanıma davası açılır.