İhtiyati Haciz: Borçlu Mal Kaçırmadan Alacağı Güvenceye Almak
İhtiyati haciz, alacaklının dava veya takip sonuçlanmadan borçlunun mallarını geçici olarak haczettirmesini sağlar. Şartlar, teminat, 10 ve 7 günlük süreler ve borçlunun itiraz hakkı.
Kısaca
- Vadesi gelmiş ve rehinle güvence altına alınmamış para alacakları için istenebilir.
- Karar mahkemeden alınır; alacaklı kural olarak teminat gösterir, ilama dayalı alacakta teminat aranmaz.
- Kararın uygulanması karar tarihinden itibaren 10 gün içinde icra dairesinden istenmelidir.
- Dava veya takipten önce haciz yaptıran alacaklı 7 gün içinde takip başlatmalı ya da dava açmalıdır.
İhtiyati haciz ne sağlar?
Dava veya icra takibi aylar sürebilir; bu sürede borçlu mallarını devredebilir veya hesaplarını boşaltabilir. İhtiyati haciz, alacaklının daha baştan borçlunun mal varlığına geçici haciz koydurmasını sağlar. Takip veya dava alacaklı lehine sonuçlanınca bu haciz kesin hacze dönüşür.
Şartlar
Rehinle güvence altına alınmamış ve vadesi gelmiş bir para alacağı olmalıdır.
Borçlunun belli bir yerleşim yeri yoksa ya da mallarını kaçırma, saklama veya kaçma hazırlığındaysa istenebilir.
Alacaklı, alacağını ve haciz sebebini mahkemeyi ikna edecek ölçüde belgelendirmelidir: fatura, sözleşme, çek veya bono gibi. Kambiyo senetlerine dayalı alacaklarda ihtiyati haciz kararı daha kolay verilir.
Teminat
İhtiyati haciz haksız çıkarsa borçlunun ve üçüncü kişilerin uğrayacağı zararlar için alacaklı teminat göstermek zorundadır; miktarı mahkeme belirler. Alacak bir mahkeme kararına (ilama) dayanıyorsa teminat aranmaz.
Kaçırılmaması gereken süreler
| İşlem | Süre | Kim için? |
|---|---|---|
| Kararın uygulanmasını istemek | Karar tarihinden itibaren 10 gün | Alacaklı |
| Takip başlatmak veya dava açmak | Hacizden itibaren 7 gün (dava/takip öncesi haciz yapıldıysa) | Alacaklı |
| Karara itiraz | Haciz tutanağının tebliğinden (veya hazır bulunulan hacizden) itibaren 7 gün | Borçlu ve üçüncü kişiler |
Süreler kaçırılırsa ihtiyati haciz kendiliğinden kalkar.
Borçlu ne yapabilir?
Borçlu; mahkemenin yetkisine, haciz sebeplerine ve teminata karşı itiraz edebilir. Ayrıca alacak tutarı kadar teminat göstererek haczin kaldırılmasını isteyebilir. Haksız çıkan ihtiyati haciz nedeniyle uğradığı zararı alacaklıdan talep edebilir.
Dayanak: İİK m. 257–266
Örnek zaman çizelgesi
Örnek
Karşılıksız çek için ihtiyati hacizAlacaklı, karşılıksız çıkan 500.000 TL’lik çek için 1 Eylül 2026’da ihtiyati haciz kararı aldı.
- Kararın uygulanması için son gün
- 11 Eylül 2026 (10 gün)
- Banka hesaplarına haciz
- 5 Eylül 2026
- Takip başlatma için son gün
- 12 Eylül 2026 (hacizden itibaren 7 gün)
Süreler kaçırılırsa ihtiyati haciz kendiliğinden kalkar.
Sık yapılan hatalar
- Kararı aldıktan sonra uygulamayı geciktirmek
- Haciz sonrasında 7 gün içinde takip veya dava açmamak
- Borçlunun mal varlığını önceden araştırmadan talepte bulunmak
- Teminatı hazır etmeden talep açmak
Görüşmeye gelirken yanınızda olsun
Sık sorulanlar
İhtiyati haciz kararı ne kadar sürede çıkar?
Mahkemeler ihtiyati haciz taleplerini öncelikle inceler; belgeleri eksiksiz bir talepte karar genellikle kısa sürede verilir. Kararın etkili olması için hemen icra dairesinde uygulanması gerekir.
Banka hesaplarına ihtiyati haciz konabilir mi?
Evet. Banka hesapları, taşınmazlar, araçlar ve üçüncü kişilerdeki alacaklar ihtiyati haciz kapsamına girebilir.
Yatırdığım teminatı ne zaman geri alırım?
Takip veya dava alacaklı lehine sonuçlanıp ihtiyati haciz kesin hacze dönüştüğünde ve borçlunun zarar talebi söz konusu olmadığında teminat iadesi istenebilir. İade için mahkemeye başvurulur.
Borçlu yurt dışına mal kaçırıyorsa ne yapılabilir?
Vadesi gelmemiş alacaklar için de, borçlunun mallarını kaçırma veya kaçma hazırlığında olduğu gösterilirse ihtiyati haciz istenebilir.
